Kiedy nie dostaniemy alimentów

Zgodnie z obowiązującym prawem, zobowiązany może uchylić się od wykonania obowiązku alimentacyjnego względem uprawnionego, jeżeli żądanie alimentów jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.

W oparciu o analizę spraw rozstrzyganych przez sądy, można wskazać przykładowe sytuacje, w których alimenty nie należą się uprawnionemu:

rodzic, który rażąco zaniedbywał swoje dzieci w okresie ich małoletniości, nie wywiązywał się odpowiednio ze swych obowiązków rodzicielskich, w efekcie nie może skutecznie domagać się od tych (dorosłych już) dzieci alimentów na swoją rzecz;

osoba żądająca alimentów popadła w niedostatek ze swojej winy, na skutek własnego niedbalstwa i braku zapobiegliwości, a zwłaszcza gdy ma to na celu szykanowanie obowiązanego do alimentacji;

w przypadku alimentów pomiędzy małżonkami rozwiedzionymi, żądanie alimentów może zostać uznane za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, jeżeli małżonek domagający się tego rodzaju świadczeń pozostaje w nowym związku (formalnym lub nieformalnym), zwłaszcza gdy to on zerwał pożycie.

W linii orzeczniczej podkreślono jednak, że ocena sprzeczności roszczenia alimentacyjnego z zasadami współżycia społecznego ma charakter niezwykle ocenny i wyrażana jest przez sąd orzekający w sprawie w świetle całokształtu okoliczności danego przypadku, ad casum. Ocena ta, podlegająca dyskrecjonalnej władzy sądu, niejednokrotnie opiera się raczej na poczuciu słuszności i sprawiedliwości, przy uwzględnieniu niuansów konkretnej sprawy.